WP
WP

15 kwietnia - kalendarium historyczne

Podziel się
WP

15 kwietnia 1452 - Urodził się Leonardo da Vinci

Urodził się Leonardo da Vinci, włoski malarz, filozof, matematyk, poeta, rzeźbiarz, architekt i konstruktor. Był jednym z największych artystów epoki renesansu. Namalował między innymi "Ostatnią wieczerzę", "Damę z łasiczką" i "Mona Lisę". Zmarł 2 maja 1519 roku.

15 kwietnia 1894 - Urodził się Nikita Chruszczow

WP

15 kwietnia 1894 roku, urodził się Nikita Siergiejewicz Chruszczow, radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, premier i wieloletni pierwszy sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Referatem "O kulcie jednostki i jego następstwach" wygłoszonym w 1956 roku zapoczątkował proces destalinizacji kraju.

Chruszczow pochodził z chłopskiej rodziny. Od 12 roku życia pracował w fabrykach i kopalniach Donbasu jako ślusarz. Od roku 1918 roku był członkiem partii bolszewików.

Jego słynny referat przeszedł do historii jako "tajny". Wskazał w nim, że historia radzieckiej partii komunistycznej od 1934 roku była nieustannym pasmem zbrodni spowodowanych nieograniczoną władza Józefa Stalina. Ujawnił i potępił krwawe represje, które dotknęły wiernych członków partii. Obarczył też Stalina odpowiedzialnością za błędy w polityce zagranicznej ZSRR. Pomimo zapewnień nie zlikwidował jednak w ZSRR obozów pracy przymusowej - łagrów. Krytykował też stan zacofania kraju.

Polityka zagraniczna Chruszczowa określana była jako nieodpowiedzialna. Zaproponował między innymi rewizję statusu zachodniej części Berlina i w 1961 roku groził, że podpisze układ pokojowy z NRD w celu odizolowania zachodniej części miasta od reszty kraju. Za jego czasów powstał mur berliński, doszło do strącenia przez obronę powietrzną amerykańskiego samolotu zwiadowczego U2 nad Swierdłowskiem. Chruszczowowi zameldowano o tym na trybunie przed mauzoleum Lenina w czasie pochodu pierwszomajowego w 1960 roku. Incydent doprowadził do zerwania planowanego spotkania z amerykańskim prezydentem. Słynne było też jego wystąpienie przed Zgromadzeniem Ogólnym Narodów Zjednoczonych w marcu 1960 roku, podczas którego zdjął jeden z butów, a następnie zaczął nim tłuc w mównicę.

WP

Na początku lat 60. Chruszczow doprowadził do otwartego konfliktu między Moskwą a komunistycznymi Chinami. Kierownictwo Komunistycznej Partii Chin było przeciwne destalinizacji i nowej polityce zagranicznej prowadzonej przez Kreml. Konflikt groził wybuchem konfliktu zbrojnego. Ogromny potencjał ludzki i militarny Chin uniemożliwił jednak Chruszczowowi użycie siły jako argumentu w próbie podporządkowania Chin Związkowi Radzieckiemu.

Polityka zagraniczna Chruszczowa stwarzała zagrożenie dla globalnej polityki światowej. Od 1960 roku wspierał on Fidela Castro w czasie rewolucji kubańskiej. Jego decyzja o zainstalowaniu pocisków nuklearnych na Kubie i próba siłowego przełamania blokady wyspy wprowadzonej przez USA postawiła świat na krawędzi wojny między mocarstwami. Chruszczow utracił rządy w 1964 roku wskutek spisku swoich współpracowników: Breżniewa, Susłowa i Kosygina. Zarzucono mu ograniczenie kolegialności władzy i obarczono odpowiedzialnością za porażki dyplomatyczne ZSRR.

Funkcję I sekretarza KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) pełnił w latach 1953-1964, a premiera ZSRR w latach 1958-1964. Po odsunięciu od władzy mieszkał w daczy pod Moskwą, dyktując swoje pamiętniki, które zostały opublikowane na Zachodzie. Zmarł 11 września 1971 roku w Moskwie.

15 kwietnia 1912 - Urodził się Kim Ir Sen

WP

Urodził się Kim Ir Sen, komunistyczny przywódca Korei Północnej, od 1953 roku - premier, od 1972 roku - prezydent. Całkowicie odizolował kraj od zagranicy i stosując terror policyjny wobec społeczeństwa, zdobył władzę dyktatorską. Z czasem wprowadził kult własnej osoby jako Wielkiego Przywódcy. Zmarł 8 lipca 1994 roku.

15 kwietnia 1912 - Zatonął Titanic

W nocy z 14 na 15 kwietnia brytyjski parowiec transatlantycki "Titanic", z dwoma tysiącami dwustoma osobami na pokładzie, zatonął w pobliżu Ameryki Północnej, po zderzeniu z górą lodową. Uratowano około 700 osób. Wrak parowca odnaleziono po wielu latach - we wrześniu 1985 roku, na głębokości 3,8 km.

15 kwietnia 1945 - Wyzwolenie obozu w Bergen-Belsen

WP

Wojska brytyjskie wyzwoliły obóz koncentracyjny w Bergen-Belsen. Do dziś nie wiadomo dokładnie, ilu ludzi poniosło śmierć w tym obozie, ponieważ Niemcy spalili obozową ewidencję. Przypuszcza się jednak, że co najmniej 50 tysięcy. W ciągu kilku tygodni po wyzwoleniu zmarło dalszych 13 tysięcy więźniów, mimo że Anglicy założyli przy obozie szpital polowy z 14 tysiącami łóżek.

15 kwietnia 1989 - Demonstracje na placu Tiananmen

15 kwietnia 1989 r. na placu Tiananmen w Pekinie rozpoczęły się demokratyczne demonstracje. Studenci popierani przez pekińskich robotników żądali rozpoczęcia reform politycznych, demokratyzacji życia publicznego oraz rozprawy z narastającą korupcją. Po kilku tygodniach protesty zostały krwawo stłumione przez chińskie władze.

*Zobacz zdjęcia z wydarzeń na placu Tiananmen *

WP

Demonstracje studentów wyrażały poparcie dla zmarłego w tym czasie sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin (KPCh) Hu Yaobanga, uważanego za zwolennika reform politycznych w Chinach. Stał się on dla wielu młodych ludzi symbolem otwarcia Chin na demokrację. Manifestacje były jednocześnie wyrazem buntu przeciwko komunistycznym władzom.

4 czerwca armia chińska zmasakrowała protestujących przy użyciu czołgów i broni maszynowej. Według oficjalnych danych, zginęło 241 osób, w tym żołnierze, a 7 tysięcy zostało rannych. Nieoficjalne źródła mówią o 5 tysiącach zabitych, głównie studentów, a liczbę rannych szacują na około 10 tysięcy. Ponadto aresztowano prawie 2,5 tys. osób. Kilkanaście osób w procesach politycznych skazano na karę śmierci.

Na Tiananmen, największym placu świata, od połowy kwietnia protestowały tysiące osób, głównie studenci i robotnicy, mimo obowiązującego zakazu zgromadzeń. Padały żądania demokracji, wolności prasy i walki z korupcją. Po kilku dniach proklamowano okupację Tiananmen.

Nowy sekretarz generalny KPCh Zhao Ziyang był gotowy do rozmów, lecz w KPCh wygrała opcja siłowego rozwiązania sprawy, popierana przez najbardziej ortodoksyjnych polityków. Na wniosek premiera Li Penga rozwiązanie takie poparł także faktyczny przywódca ówczesnych Chin - Deng Xiaoping.

Kryzys zaognił się po 15 maja, z chwilą wizyty w Chinach Michaiła Gorbaczowa. Wtedy na placu rozpoczął się strajk głodowy. Do manifestantów dołączyli studenci z innych miast, robotnicy i dziennikarze. Przygotowując się do rozprawy z demonstrantami wprowadzono w Pekinie stan wyjątkowy, a to spowodowało zaostrzenie protestów.

Pierwsze próby rozpędzenia studentów przy użyciu lokalnych oddziałów wojskowych zakończyły się niepowodzeniem. Dopiero sprowadzona z prowincji 27. Armia na rozkaz władz nocą 4 czerwca 1989 roku rozjechała gąsienicami czołgów i rozpędziła ogniem z broni maszynowej uczestników protestów. Po zakończeniu akcji wydano komunikat, że pokojowo nastawieni żołnierze zostali zaatakowani przez studentów. Pod koniec czerwca 1989 roku odwołano ze stanowiska Zhao Ziyanga.

poprzedni dzień

następny dzień

Polub WP Opinie
WP
WP
WP